"XIX. mendeko albuma" berritua.

“XIX. mendeko Albuma” proiektua 2002. urtean “Grabatua mundu digitalean” Symposiuma egin ondoren hasi zen prozesu baten emaitza da. Prozesu horren ondorioetako bat izan zen XIX. mendean ekoiztutako euskal gaien funts ikonografikoak kontsultatzea ahalbidetuko zigun tresna bat egiteak zuen interes handia. Material horiek, aldi berean, Foru Aldundiaren hainbat dokumentu-zentrotan sakabanatuta zeuden, eta material horiek publiko interesdunaren eskura jarri ziren.

Albumak 2007an zuen itxura.

Gipuzkoako Foru Aldundiaren bost dokumentazio zentroetako irudiak jasotzen ditu "Albumak". Koldo Mitxelena Kulturunea, Gipuzkoako Artxibo Orokorra, Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoa, Untzi Museoa, egun Euskal Itsas Museoa eta Zumalakarregi Museoa. 

 Albumak 2013an jasotako itxura aldaketa.

Egungo berrikuntzaren eredu, bilaketa aurreratuaren balizko hautaketa bat egin dugu: Pasaia eta dorrea erabiliz jasotako emaitza.

Hemen ilustrazio sail honen helburu den Pasaia San Pedroko dorrea.

M. Odelli. "Vue du port de Pasages". 1850. Xehetasuna. Iturria.

"Port du Passage ou entre pres Fontarrabie et St. Sebastien". 1780. Iturria.

Pasaiako portuaren gaineko jurisdikzioa Donostiarena zen. Horregatik, XVI. mendearen lehen erdialdean mendebaldeko itsasertzean dorre bat altxatu zuten defentsa lanetan laguntzearren. Dorrea zirkularra zen eta bertan izan zen, 1805 arte, dorreko erregidorea, sarrerako kanalaren eta badiaren gainean jurisdikzioa zuena. Dorreari erantsirik plataforma bat egokitu zuten, hainbat artilleria-pieza kokatu ahal izatearren, dorrean bertan jartzea posible zen artilleriako ekipamendu apala osatzeko. Lehenengo karlistaldian, 1835ean, eraikinean sute bat izan zen, eta 1867an betiko desagertu zen.

Bacler d'Albe. "Entree du port du Passage : a deux lieues de St. Sebastien". 1820. Iturria.

Jean Jacottet. "Vue du Pasages". 1835.  Iturria.

Eugene de Malbos. "Le Passage : Guipuscoa". 1843. Iturria.

Ilustratzaile militar britainiarrak ere jaso zuten dorre hau.

 Henry Wilkinson. "Port of Passages". 1838. Iturria.

Henry Wilkinson. "Passages, lord John Hay's position". 1838. Iturria. 

Bligh Barker & Sydney Crocker. "Passages". 1839. Iturria.

 Thomas Lyde Hornbrook. "View of Passages, and Fort Hay". 1840. Iturria.

 Gertuagoko egileek ere irudikatu zuten.

Carlos Mugica. [Correría verificada en 8 de Agosto en el rio Pasages, por SS.MM. y A., y demas comitiva]. 1845. Iturria. 

José Vallejo. "Pasages : vista general del puerto y sus inmediaciones". 1846. Iturria.

 Julio Lambla. "Pasages : Guipúzcoa". 1846. Iturria.

Blanche Hennebutte Feillet. "Passages : vue prise de Ste. Anne". 1850. Iturria.

 George Carpenter. "Pasages : album de Guipúzcoa". 1857. Iturria.

Didier Petit de Meurville. "Passages 8 juin 1858". Iturria.

Gehiago ere badaude, baina nahikoa deritzogu "XIX. mendeko albuma" berriztatuaren aukerak aurkezteko. Sar zaitezte eta gozatu.